Makamlar ve Terkibler: Bir Nazariyat Podcasti’nin bu bölümünde Segâh makāmı ele alınıyor.

Segâh, segâh perdesini merkez alan ve yine segâh perdesinde karār eden temel makāmlardan biridir. Bu bölümde Segâh makāmı; eski tarifler, Kantemiroğlu’nun kutb anlayışı, nazarî seyir ve lâhnî seyir ayrımı, evc/acem kullanımı, kürdî tamamlayıcı perdesi ve dik hisār/pest hüseynî meselesi bakımından değerlendiriliyor.

Bölümde ayrıca Segâh–Irāk ilişkisine kısa bir kapı açılıyor. Irāk, Segâh’ın yalnızca başka bir perdeye taşınmış hâli midir? Segâh ile Irāk arasındaki fark yalnızca karār perdesiyle mi açıklanabilir? Bu sorular, Irāk ve Aşîrān makāmlarının ele alınacağı sonraki bölümlere hazırlık olarak gündeme getiriliyor.

Bölümün ana cümlesi:
Segâh makāmında belirleyici olan, segâh perdesinin seyirde kutb yani merkez hâline gelmesidir.

Hazırlayan ve sunan: Prof. Dr. Emrah Hatipoğlu

Kitap güncellemeleri, bölüm notları ve akademik duyurular:
akademik.emrahhatipoglu.com

Bize Buradan Eşlik Edin:

“Makamlar ve Terkibler” serisine aşağıdaki bağlantılardan abone olabilir, yeni bölümlerden anında haberdar olabilirsiniz:

• YouTube:

YouTube

• YouTube Music:

YouTube Music

• Spotify:

Spotify

• Apple Podcasts:

Apple

Gelenekli mûsikîmizin nazarî hakikatlerini sesten kalbe, kalpten arşive taşıma gayretine bu platformlar üzerinden de ortak olabilirsiniz.

Nazarî birikimin sesli süzgecinde buluşmak dileğiyle...

Makamlar ve Terkibler: Bir Nazariyat Podcastinin beşinci bölümünde Hüseynî makāmı ele alınıyor.

Hüseynî, Uşşāk ve Nevā ile aynı perde ailesi içinde düşünülebilir. Çünkü kullanılan perdeler aynıdır ve karār yine dügâh perdesindedir. Fakat Hüseynî’yi asıl tanıtan nokta, karārından ve kullandığı perdelerden çok, seyrin hüseynî perdesi etrafında kurulmasıdır.

Bu bölümde Hüseynî makāmı; eski tarifler, örnek eserlerdeki kullanımlar, hüseynî perdesinin merkez oluşu, nazarî seyir ve lâhnî seyir ayrımı bakımından değerlendiriliyor. Nazarî seyirde tam perdelerle kurulan hüseynî merkezli yapı, lâhnî seyirde acem ve evc perdeleriyle renklenir. Bazı örneklerde hicāz perdesi duyulabilir; fakat bu renk, makāmın ana şartı değildir.

Bölümün sonunda Uşşāk, Nevā ve Hüseynî arasındaki fark da kısaca ele alınıyor:
Uşşāk’ta merkez dügâh, Nevā’da merkez nevā, Hüseynî’de merkez hüseynîdir.

Hazırlayan ve sunan: Prof. Dr. Emrah Hatipoğlu

Bu podcast, zaman içinde güncellenen Makamlar ve Terkibler kitabındaki nazarî yaklaşımı dinleyiciye ulaştırmak amacıyla hazırlanmıştır. Kitap güncellemeleri ve bölüm notları için:
akademik.emrahhatipoglu.com

Bize Buradan Eşlik Edin:

“Makamlar ve Terkibler” serisine aşağıdaki bağlantılardan abone olabilir, yeni bölümlerden anında haberdar olabilirsiniz:

• YouTube:

YouTube

• YouTube Music:

YouTube Music

• Spotify:

Spotify

• Apple Podcasts:

Apple

Gelenekli mûsikîmizin nazarî hakikatlerini sesten kalbe, kalpten arşive taşıma gayretine bu platformlar üzerinden de ortak olabilirsiniz.

Nazarî birikimin sesli süzgecinde buluşmak dileğiyle...

Makamlar ve Terkibler: Bir Nazariyat Podcastinin bu bölümünde Nevā makāmı ele alınmaktadır.
Nevā, Türk mûsikîsinde dikkatle anlaşılması gereken temel makāmlardan biridir. Bu bölümde Nevā makāmı önce kendi yapısı içinde tanıtılır; Uşşāk ve Bayātî ile kıyaslama ise bölümün sonunda yapılır.
Nevā makāmında belirleyici olan, seyre nevādan başlamak değil; nevā perdesinin seyirde merkez hâline gelmesidir. Bu sebeple Nevā’yı anlamak için yalnızca başlangıca veya karāra değil, seyrin nerede ağırlık kazandığına bakmak gerekir.

Bölümde Kantemiroğlu’nun Nevā anlayışı, Abdülbākî Nāsır Dede’nin Nevā tarifi, hicāz perdesinin verdiği renk, nazarî seyir ve lâhnî seyir ayrımı üzerinde durulur. Nazarî seyirde Nevā, nevā merkezli sade bir yapı gösterirken; lâhnî seyirde acem ve zaman zaman hicāz perdeleri makāma ayrı renkler katar.

Bölümün sonunda Uşşāk, Nevā ve Bayātî arasındaki farklar da ele alınır. Uşşāk’ta merkez dügâh, Nevā’da merkez nevādır. Bayātî ise yalnızca Uşşāk’ın bir seyir şekli olarak değil, öncelikle terkîb olarak düşünülmelidir. Bayātî; nîm hisār perdesiyle, çargâh üzerindeki Nikrîz yahut nevā üzerindeki Hicāz nağmesiyle Uşşāk ve Nevā’dan ayrılır.

Bu bölümün ana cümlesi:
Nevā makāmında belirleyici olan, seyre nevādan başlamak değil; nevā perdesinin merkez hâline gelmesidir.

Hazırlayan ve sunan: Prof. Dr. Emrah Hatipoğlu

Bize Buradan Eşlik Edin:

“Makamlar ve Terkibler” serisine aşağıdaki bağlantılardan abone olabilir, yeni bölümlerden anında haberdar olabilirsiniz:

• YouTube:

YouTube

• YouTube Music:

YouTube Music

• Spotify:

Spotify

• Apple Podcasts:

Apple

Gelenekli mûsikîmizin nazarî hakikatlerini sesten kalbe, kalpten arşive taşıma gayretine bu platformlar üzerinden de ortak olabilirsiniz.

Nazarî birikimin sesli süzgecinde buluşmak dileğiyle...

Makamlar ve Terkibler: Bir Nazariyat Podcastinin bu bölümünde Dügâh-ı Kadîm veya Uşşāk meselesi ele alınmaktadır.

Uşşāk, Türk mûsikîsinin en temel makāmlarından biridir. Fakat eski kaynaklara ve bestelerdeki kullanımlara baktığımızda Dügâh, Dügâh-ı Kadîm ve Uşşāk adlarının zaman zaman birbirine yaklaştığı görülür. Bu bölümde söz konusu ilişki; eski tarifler, eserlerdeki kullanımlar, āgāz, merkez, karār ve tîze doğru genişleme bakımından değerlendirilir.

Bölümde özellikle Kantemiroğlu’nun dügâh perdesi hakkındaki hükmü, Nāsır Abdülbākî Dede’nin Uşşāk’ı nevādan başlatması, Dügâh-ı Kadîm’in Beste-i Kadîmlerden Dügâh Mevlevî Âyîni üzerinden hüseynîye varışı ve Uşşāk’ın tîze doğru genişlemede acem perdesini tercih etmesi üzerinde durulur.

Ana fikir şudur:
Uşşāk’ta āgāz nevādan olabilir; fakat merkez ve karār dügâhtır.

Bu podcast, zaman içinde güncellenen Makamlar ve Terkibler kitabındaki nazarî yaklaşımı dinleyiciye ulaştırmak amacıyla hazırlanmıştır. Kitap güncellemeleri ve bölüm notları için:

Bize Buradan Eşlik Edin:

“Makamlar ve Terkibler” serisine aşağıdaki bağlantılardan abone olabilir, yeni bölümlerden anında haberdar olabilirsiniz:

• YouTube:

YouTube

• YouTube Music:

YouTube Music

• Spotify:

  Spotify

• Apple Podcasts:

  Apple

Gelenekli mûsikîmizin nazarî hakikatlerini sesten kalbe, kalpten arşive taşıma gayretine bu platformlar üzerinden de ortak olabilirsiniz.

Nazarî birikimin sesli süzgecinde buluşmak dileğiyle...

Bu bölümde Türk mûsikîsinde makām fikrinin en temel kapılarından biri olan Rāst makāmı ele alınıyor.

Rāst, yalnızca bir perde sıralaması değildir. Onu asıl tanıtan şey; rāst perdesi etrafında kurulan merkez, seyir ve karār fikridir. Bu bölümde Rāst makāmı; eski tarifler, bestelerdeki kullanımlar, kullandığı perdeler ve seyir bakımından değerlendiriliyor.

Bölümde özellikle şu sorular üzerinde duruluyor:

Rāst makāmını sadece dizi olarak tarif etmek neden eksik kalır?
Rāst perdesi bu makāmda nasıl bir merkez görevi üstlenir?
Nevā perdesindeki kalışlar ne ifade eder?
Acem perdesi Rāst’ın lâhnî seyrinde nasıl bir renk oluşturur?
Nazarî seyir ile lâhnî seyir arasındaki fark bu makāmda nasıl görülür?

Bu bölümün ana cümlesi:

Rāst, başladığı yeri unutmayan makāmdır.

Bölümde ayrıca solist Ahmet Hatipoğlu’nun icrâ ettiği, Abdülkādir Merāgî’ye ait Haydarnâme adlı Kârdan kısa bir arşiv kaydı da yer alıyor. Jenerik müzik ise tarafımdan hazırlanmıştır.

Dinlemek için:

YouTube

Spotify

Apple PodCast

Hazırlayan ve sunan: Prof. Dr. Emrah Hatipoğlu
Podcast: Makamlar ve Terkibler: Bir Nazariyat Podcasti
Bölüm: S01B02 — Rast Makamı

Makamlar ve Terkibler: Bir Nazariyat Podcastinin ilk bölümünde, bu serinin dayandığı temel esaslar ele alınmaktadır.

Bu bölüm, genel bir nazariyat özeti olmaktan çok, Makamlar ve Terkibler kitabında takip edilen yöntemin girişidir. Makāmın yalnızca bir dizi olmadığı; perde, seyir, merkez, āgāz, kutb ve karār ilişkisi içinde anlaşılması gerektiği açıklanır.

Ayrıca makam ve terkîb ayrımı üzerinde durulur. Eski kaynaklarda makam ve terkîb adları zaman içinde birbirine karışmış; bazı terkîbler makam adıyla anılmış, bazı makamlar da daha geniş yapılar içinde değerlendirilmiştir. Günümüz nazariyesinde ise geçerliliğini sürdüren bu isimlerin tamamı çoğunlukla “makam” başlığı altında toplanmıştır.

Bu podcastte ise Makamlar ve Terkibler kitabının yaklaşımı takip edilerek makam ve terkîb iki ayrı sınıf olarak ele alınacaktır. Böylece bir nağmenin kendi başına bir makam mı, yoksa birden fazla makamın birleşimi veya bir makama eklenen nağmelerle oluşmuş bir terkîb mi olduğu daha açık biçimde değerlendirilecektir.

Bu bölümde ele alınan başlıca konular:

Makam nedir? Terkîb nedir? Perde ve seyir ilişkisi Āgāz, kutb ve karār perdeleri Nazarî seyir ve lâhnî seyir farkı Makam ve terkîb ayrımı Bu podcast serisinin yöntemi

Hazırlayan ve sunan: Prof. Dr. Emrah Hatipoğlu

YouTube

Spotify

Apple PodCast